1 2 3 4

III.BOB. YUKLAMALAR TUZILISHI VA GURUHLI TAKTIK HARAKATLARNI TAKOMILLASHTIRISHDA MASHQ JARAYONINI TASHKIL ETISH XUSUSIYATLARI

bet2/4
Sana11.06.2017
Hajmi373.29 Kb.

III.BOB. YUKLAMALAR TUZILISHI VA GURUHLI TAKTIK HARAKATLARNI TAKOMILLASHTIRISHDA MASHQ JARAYONINI TASHKIL ETISH XUSUSIYATLARI


Futbolda guruhli taktik harakatlarni takomillashtirishda yuklamalar o’lchamlarini mashqlar kattaligi, yo’nalishi, ixtisoslashuvi va koordiasion murakkabligini hisobga olish kerak. Bunda yuklamalar o’lchamlari musobaqa faoliyatini tahlil qilishda aniqlangan darajalarga mos kelishi lozim.

Guruhli taktik harakatlarni takomillashtirish davomida har bir mashg’ulot, kun va mikrosikl uchun aniq maqsadni belgilash maqsadga muvofiqdir. Tayyorgarlik bosqichlari va mashg’ulot tuzilishiga bog’liq holda taktik mashqlarni yengillashtirilgan, qiyinlashtirilgan va musobaqa sharoitiga maksimal yaqinlashtirilgan sharoitlarda qo’llash lozim.

Yuqorida ko’rsatilgan tavsiyalarni hisobga olib, guruhli taktik harakatlarni takomillashtirish bo’yicha maxsus mashqlarni ularning murakkabligi, puls ko’rsatkichiga qarab tasniflashga harakat qildik.

Shuni ta’kidlash joizki, guruhli taktik harakatlarni takomillashtirish hujumkor harakatlarni rivojlanish zonalarini (hujum boshlanishi, davom etishi va yakunlanishi) hisobga olgan holda, amalga oshirildi.

Quyida shunday mashqlardan misollar keltirilgan.

I. Himoya zonasida o’yin vaziyatini modellashtiruvchi mashqlar (hujumkor harakatlarni boshlanishi).

1.Ikki himoyachi 2 yoki 3 ta hujumchi qarshi o’yin olib boradi. Himoyachilar vazifasi –to’pni egallagach, uni markaziy aylanada joylashgan o’yinchi yoki murabbiyga aniq uzatish. O’rtacha puls (tomir urishi) 170 zarba|min.

2.To’rtta himoyachi dioganal bo’yicha joylashadi. Hujum murabbiy signali bo’yicha, o’ng yoki chap qanotdan boshlanadi. Himoya o’yinchilari diognal bo’yicha ehtiyotlab turish holatini saqlab qolishlari lozim; to’pni tortib olib, qisqa, o’rta va uzun uzatishlar yordamida o’rta zonaga o’tkazishlari kerak. O’rtacha puls - 170 zarba|min.

II.O’rta zonada o’yin vaziyatini modellashtiruvchi mashqlar (hujum rivojlanishi).

3.Ikkita bir xil kvadrat (15x5m) bir - biridan 15 - 20 m. uzoqlikda joylashgan. Har birida 3 - 4 tadan o’yinchi, ularni orasida esa 2 - 3 tadan “boshlovchi”lar joylanadi. Kvadratlardan birida 1,2 va cheklanmagan marta urinishda o’yin olib boriladi. “Boshlovchi”lar (bittasi yoki hammasi) shu o’yinchilar guruhiga hujum qiladilar. Kvadratda o’ynayotgan futbolchilar to’pni ushlab qolishga qiynalsa, ular shu to’pni uzun uzatish yordamida boshqa kvadratga uzatadi. Shunda, barcha o’yinchilar shu kvadratga ko’chishadi va mashq davom etadi. Kvadratdagi o’yinchilar va “boshlovchi”larni almashtirish “Kvadrat” o’yini qoidalariga binoan amalga oshiriladi. O’rta puls 180 zarba|min.

4.Maydon markazidagi kvadrat (20x30 m); ishtirokchilar soni 4x4; 5x5. Urinishlar soni; 1,2,3 marta, cheksiz (murabbiy hoxishiga ko’ra). Uch darvozali o’yin, o’rtacha puls 175 zarba|min.

5.Maydon markazidagi kvadrat (20x20 m) 4x4 yoki 5x5 o’yinchilardan iborat ikki jamoa. Darvozada darvozabonlar joylashgan. Jamoa to’pni 1,2,3 (murabbiy topshirig’iga ko’ra) urinishda ushlab turadi. Murabiy buyrug’iga binoan, to’pga egalik qiluvchi jamoa o’ziga yaqin joylashgan darvozaga hujum qiladi. O’rtacha puls - 180 zarba|min.

III.Hujum zonasida o’yin vaziyatini modellashtiruvchi mashqlar. (hujumni yakunlash).

6.Bu mashqda to’rtta himoyachi, 3 ta hujumchi va maydon hujum qiluvchi 1 ta hujumchi. Hujkmchilar murabbiy to’pni uzatgunga qadar, maydon bo’ylab harakatlanishni boshlaydilar. 3 ta himoyachi ularni himoya qiladi, yana bir himoyachi sheriklarini ehtiyotlaydi. Murabbiy to’pni uzatgach, maydon o’rtasidagi o’yinchi ham harakatlanishni boshlaydi. Hujumchilar vazifasi –hujumni davrozaga zarba berish bilan yakunlash. Murabbiy to’p uzatish usullarini o’zgartiradi. (pastlatib yarim baland, baland).

Maydon o’rtasidagi o’yinchi vazifasi –shunigdek, o’yin vaziyatiga mos ravishda hujumga to’g’ri qo’shilish. O’rtacha puls 175 zarba|min. Futbol maydoni yarmida chekkadagi himoyachi yoki o’rta chiziq o’yinchisini 3x3x1 o’yinga qo’shilishi (kirishi) bilan darvozaga hujum qilish. Bu mashq 4 usuldan iborat:

1.To’pni markaziy aylanada saqlab qolish (3x3) so’ngra uni yon qanotga uzatish;

2.O’yinchini to’p bilan yon qanot (flang) bo’ylab o’tish, jarima maydonchasiga uzatish (qolgan o’yinchilar bu vaqtda markaziy aylanadan siljib, jarima maydonchasiga yaqin bo’lgan qulay o’rinni egallashi kerak;

3.Darvoza yonida to’pni egallash uchun 3 ta hujumchi bilan 3 ta himoyachini faol kurashi;

4.Markaziy aylanaga qaytish o’rtacha puls 180 zarba|min.

III.1. Futbol maydonini butun xududi bo’ylab o’yin vaziyatlarini modellashtiruvchi mashqlar.

1.Ikki darvozali, 3 zonali o’yin. Mudofaa zonasida 3x2, o’rta zonada 2x2; hujum zonasida 2x3 o’yin olib borish. To’pni o’rta zonasiga uzatishda, son jihatdan ustunlik mudofaa zonasidagi o’yinchini o’yinga qo’shilishi hisobiga yuzaga keladi. To’pni hujum zonasiga uzatishda o’rta zonadan ikki o’yinchi o’yinga qo’shiladi. O’rtacha puls 180 zarba|min. (6 - rasm).

9.O’yin vazifasi; futbol maydoni 3 zonaga bo’lingan –himoya zonasidagi o’yinchilarga bir marta urinish, o’rta zonada - 2 marta urinishga hujum zonasida –3 va undan ortiq marta urinishga ruxsat etiladi. Turli zonalardagi urinishlar sonini murabbiy futbolchilarni tayyorgarlik holatga qarib ko’paytirish yoki kamaytirish mumkin. O’rtacha puls 175 zar|min.

10.9 - mashqdagidek, biroq himoya zonasidan to’pni maydon uzunasiga uzun uzatish o’rta zonasi chetlab o’tib, hujum zonasiga bajarilishi kerak. O’rtacha puls 180 zarba|min.

Bizning tajribada yuqorida keltirilgan va qator boshqa mashqlardan foydalanildi. Ular maxsus tayyorgarlik davrining oxirgi xaftasidan boshlab butun musobaqa davri davomida qo’llandi. Bu hol futbolchilar tayyorgarligining yillik sikli maqsadi va vazifalari bilan belgilandi. Musobaqa davrida nazariy mashg’ulotlarda futboldagi guruhli taktika muammolari ko’p o’rin egalladi. Chunki, futbolchilar o’yinning taktik tamoyillarini to’g’riligini, pozisiyani, to’g’ri tanlash zarurligini, raqibni chalg’itish harakatlarini bajarish va to’pni maqsadsiz tarzda yuritish noto’g’ri ekanligini tushunishlar zarur edi.

Mazkur mashqlarda yetakchi xorij jamoalari ishtirokidagi o’yinlar va o’z jamoasining o’yinlari aks ettirilgan videotasvirlar qo’llanildi.

Mashq qilish mashg’ulot boshlanishidan oldin futbol maydoni maketida futbolchilarga har bir taktik mashqlar sxematik va ko’rgazmali ravishda tushuntirildi. Guruhlarni tuzishda biz jamoa futbolchilarini psixologik tekshiruvi natijalarini, ularni funksional holati, futbolchilarni qaysi chiziqlar va bo’g’inlarda joylashuvini hisobga oldik.

Mashqlar mashg’ulotni asosiy qismida qo’llandi. Har bir mashq davomiyligi - 15 minutdan ortiq emas. Shunigdek, mashq bajarishni zaruriy sharti shundan iborat ediki, yurak qisqarishlari soni (YuQS) minutiga 165 zarbadan kam bo’lmasligi kerak edi. Chunki, taqvimiy o’yinlar vaqtida YuQS o’rtacha kattaligi aynan shunaqa bo’ladi.

Shu tariqa, guruhli taktik harakatlarni takomillashtirishda biz mashqlarni bajarilishi shartlarini musobaqa sharoitlariga ko’proq yaqinlashtirishga harakat qildik.



Do'stlaringiz bilan baham:

©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
?


iiiblm-mexanka--.html

iiibob.html

iiif----r-psixologiya.html

iiif---microsoft-word-4.html

iiif---microsoft-word.html