©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.

Iiv/ QİÇS, V ə


 



 



IIV/



QİÇS



, V



ə



r



ə



m v



ə



 Malyariya 



il



ə



 



mübarizə



 



Programı



 



 



WWW.GFATM.AZ 



B



əşə



riyy



ə



tin 



QİÇS



 v



ə



 V



ə



r



ə



md



ə





xilası 



 



h



ə



r birimizd



ən asılıdır!



 



İNFORMASİYA BÜLLETENİ



 



 





23 , 22 Oktyabr 2012-ci il 



 



QİÇS



, V



ə



r



ə



m v



ə



 Malyariya il



ə



 



mübarizə



 



üzrə



 Qlobal Fondun 



əsas iş pri



nsipi  



ondan ibar



ə



tdir ki, o, 



İİV



, V



ə



r



ə



m v



ə



 Malyariya x



ə



st



ə



likl



ərinin müalicə



si  



v



ə



 bu x



ə



st



ə



likl



ərin qarşısının alınmasına də



st



ə



k olur 



 



 



Az



ə



rbaycanda s



ə



hiyy



ə



 sah



ə



sind



ə



 beyn



ə



lxalq 



proqramlar üzrə



 



Ölkə



 



Əlaqə



l



ə



ndirm



ə



 



Komissiyasının QHT



-l



ə



rl



ə



 



iclası



 



 

19 


Sentyabr 

2012-ci 


il 

tarixind


ə

 

Az



ə

rbaycanda  s

ə

hiyy


ə

  sah


ə

sind


ə

 

çalışan  QHT



-l

ə

rin 



f

ə

aliyy



ə

tl

ə



rinin 

s

ə



m

ə

r



əliliyinin 

artırılması 

 

ə



m

əkdaşlığın  güclə

ndirilm

ə

si  m



ə

qs

ə



dil

ə

  BMT-nin 



İİV/QİÇS  üzrə

  Birl


əşmiş  Proqramının  (UNAİDS)  və

 

Qlobal  Fondun  d



ə

st

ə



yi  il

ə

 



Ölkə

 

Əlaqə



l

ə

ndirm



ə

 

Komissiyası  (ÖƏK)  tə



r

ə

find



ə

t



ədbir  keçirilib. 

T

ə



dbird

ə

  Z



ə

r

ərin  Azaldılması  layihə



l

ə

rinin  t



ə

tbiqi  il

ə

 

m



əşğul  olan  İİV  və

  v


ə

r

əmin  profilaktikası  sahə



sind

ə

 



çalışan  bir  sıra  təşkilatlar,  Qlobal  Fondun  İİV  və

 

V



ə

r

ə



Layih


ə

l

ərinin  Əlaqə



l

ə

ndirm



ə

 

Bürosunun 



 

ə

m



əkdaşları  iştirak  edib.  Tədbirin  gündə

mind


ə

  olan 


mühüm  mə

s

ə



l

ə

l



ər  kimi  ÖƏK

-

ə



 

üzvlüklə


 

ə

laq



ə

dar 


QHT-l

ər 


qarşısında 

qoyulan 


ə

sas 


t

ə

l



ə

bl

ə



rin 

müzakirə


si, Qlobal Fondun 9-

cu Raund İİV layihə

sinin 

2-

ci  fazası  ilə



 

bağlı  aparılan  dəyişikliklə

r,  layih

ə

nin 



struktur  v

ə

  maliyy



ə

  m


ə

s

ə



l

ə

l



ə

rin


ə

  yenid


ən  baxılması 

v

ə



 

müzakirə


  edilm

əsini  göstə

rm

ə

k  olar.  T



ədbiri  giriş 

sözü  ilə

 

açan  ÖƏK



-in  s

ədr  müavini  Soltan 

M

ə

mm



ə

dov  Qlobal  Fondda  son  bir  ild

ə

 

aparılmış 



islahatlar  n

ə

tic



ə

sind


ə

  Fondun  struktur  d

əyişikliklə

rini 


iştirakçıların 

n

ə



z

ə

rin



ə

 

çatdırıb.  Onun  sözlə



rin

ə

 



görə

Qlobal  Fondda  Raund  t



ə

qdim  olunma  sistemi  l

əğv 

edilib  v



ə

  hal-


hazırda  strategiya,  maliyyə

  v


ə

  audit 


komit

ə

l



ə

ri  f


ə

aliyy


ət  göstə

rir.  Bu  o  dem

əkdir ki,  dövlə

t



ə

r

ə



find

ən  ayrılan  büdcə,  mövcud  tə

l

ə

bl



ə

r  v


ə

 

lazım 



olan  boşluqları  düzgün  tə

svir  etdikd

ə

n  sonra  Qlobal 



Fonda  layih

ə

  t



ə

klifl


ə

ri  il


ə

 

müraciə



t  etm

ək  mümkün 

olacaq.  Layih

ə

l



ər  uğurlu  tə

tbiq  edildiyi  halda  onun 

davamı  üçün  ə

lav


ə

  v


ə

sait  t


ə

l

ə



b  olunarsa,  Qlobal 

Fonda 


ə

lav


ə

  olaraq 

əsaslı  sə

b

ə



bl

ə

r  t



ə

svir  edilm

ə

kl

ə



 

layih


ə

  t


ə

klifi  il

ə

 

müraciə



t  etm

ək  imkanı  yaradılacaq. 

Bundan 

ə

lav



ə

 

S.M



ə

mm

ə



dov 

Fondun 


ə

sas 


t

ə

l



ə

bl

ə



rind

ə

n  olan  QHT-l



ərin  ayrı

-

ayrılıqda  deyil, 



t

əmsil 


etdiyi 

sektor 


adından 

çıxış 


etmə

bacarıqlarının güclə



ndirilm

ə

si v



ə

 

uğurlu ə



m

əkdaşlığın 

qurulmasına  mühüm  yer  ayrıldığını

  bildirdi.  T

ə

dbird


ə

 

daha  sonra  çıxış  edən  UNAİDS



-

in  ölkə


  ofisinin 

r

ə



hb

ə

ri  C



ə

mil


ə

  C


ə

rrahova  2011-ci  ild

ə

 

keçirilə



yüksə


k  s

ə

viyy



əli  görüşlə

rd

ə



 

İİV


-

in  yayılmasının 

qarşısını  almaq  mə

qs

ə



dil

ə

  10 



ə

sas  h


ə

d

əf  seçilmiş, 



M

ə

rk



ə

zi Avropa v

ə

 

Şərqi Asiya ölkə



l

əri üçün 

prioritetli 

sayılan İNİ

-l

ər arasında profilaktikanın güclə



ndirilm

ə

si  



v

ə

 



ARV  müalicənin  mövcudluğunu  tam  tə

min 


edilm

ə

si  kimi  iki 



ə

sas  h


ə

d

əf  müə



yy

ə

n  edilib.  H



ə

min 


f

ə

aliyy



ə

tl

ərin  yüksə



k  s

ə

viyy



ə

d

ə



 

aparılması  və

 

inkişaf 


etdirilm

ə

sind



ə

  QHT-l


ə

rin  rolunun  vacib  o

lduğunu 

bildirib.  Dövlə

t  v

ə

  beyn



ə

lxalq  t


əşkilatları,  QHT

-l

ə



r

ə

 



d

ə

st



ək  Şurası  öz  tə

r

ə



find

ən  bütün  bu  sə

yl

ə

ri 



d

ə

st



ə

kl

ə



y

ə

c



ə

k  v


ə

 

ə



m

əkdaşlığın  qurulmasında  bütün 

işlərin  davamlılığının  tə

min 


edilm

ə

sin



ə

 

kömə



göstə


r

ə

c



ək.  Daha  sonra  çıxış  edən  İİV,və

r

ə



m  v

ə

 



malyari

ya  Proqramlarının  Layihə

 

Əlaqə


l

ə

ndirm



ə

 

Bürosunun direktoru  Cavid Əbdul



-Q

ə

dirov bildirib ki,  



İİV  proqramının  I  fazası  sona  çatmaq  üzrə

dir.  Onun 

müddəti  3  aylıq  uzadılıb  və

 

dekabr  ayının  sonuna 



kimi  davam  ed

ə

c



ək.  İİV  layihə

sinin  sub-resipiyenti 

olan  ACİ

-YF 


bu  ayın  sonunda  öz  qrant  fə

aliyy


ə

tini 


dayandırdığına  görə,  bu  müddə

ə



rzind

ə

 



Əsas 

Resipiyent z

ə

r

ərin azaldılması layihə



l

ə

rini t



ə

tbiq ed


ə

QHT-l



ə

rl

ə



 

birbaşa  müqavilə

l

ər  bağlayacaq.  Və



  I 

fazada, o cümlə

d

ən, bu 3 ay müddə



tind

ə

  layih



ə

l

ə



rd

ə

 



iştirak  edən  bütün 

QHT-l


ərin  işlə

rinin  n


ə

tic


ə

l

ə



rini 

n

ə



z

ə

r



ə

  almaqla  layih

ənin  II  fazasında  onlarla 

ə

m



əkdaşlıq davam etdirilə

c

ə



k. 

T

ədbir  zamanı  bütün  meyarlara  aydınlıq  gə



tirm

ə



üçün  LƏB  tə

r

ə



find

ən  hazırlanmış  üç  tə

qdimat 

iştirakçıların  nə



z

ə

rin



ə

 

çatdırılıb.  Əsasə



n  9-cu  Raund 

İİV  layihəsinin  ikinci  fazası  ilə

 

bağlı  ümumi  mə



lumat, 

sub-


resipiyentin  seçim  meyarları,  zə

r

ərin  azaldılması 



layih

ə

l



ə

rind


ə

  r


ə

hb

ə



rl

ərin,  autriçlərin  iş  öhdə

likl

ə

ri  v



ə

 

maliyy



ə

 m

ə



s

ə

l



ə

l

əri çıxışlarda öz əksini tapıb.



 

T

ə



dbirin  sonunda  m

ə

ruz



ə

l

ə



ri  dinl

ə

dikd



ə

n  sonra 

iştirakçıların 

maraqlandıran 

bütün 

sualları 



cavablandırılaraq  ətraflı  müzakirə

l

ər  aparıldı  və



 

t

ə



klifl

ə

r qeyd olundu. 



 



Sub-resipiyentl



ərin satınalma mütə



x



ə



ssisl



ə



ri 



üçün seminar



 



 

21  sentyabr  2012-ci  il  tarixind

ə

 

İİV  Proqramının 



satınalma  mütə

x

ə



ssisl

ə

rinin  t



əqdimatı  ilə

 

satınalma 



qaydaları  üzrə

 

t



ə

lim

 

keçirilib.  Tə

limd


ə

 

Sub-



resipiyentl

ərin  proqram  koordinatorları,  maliyyə

  v

ə

 



satınalma  mütə

x

ə



ssisl

əri  iştirak  edib.  Tə

limin 

ə

sas 



m

ə

qs



ə

di 


Qlobal 

Fondun 


t

ə

l



ə

bl

ə



rin

ə

 



ə

sas


ə

layih



ə

l

ə



rd

ə

 



satınalma  prosedurlarını  riayə

t  etm


ə

k  v


ə

 

bu 



sah

ə

d



ə

 

çalışan 



mütə

x

ə



ssisl

ərin 


bacarıq 

keyfiyy


ə

tl

ə



rini  t

ə

kmill



əşdirmə

kd

ə



n  ibar

ə

t  idi.  M



ə

ruz


ə

 

il



ə

 

çıxış  edən  LƏB



-

in  satınalmalar  üzrə

 

mütə


x

ə

ssisi 



Emil  M

ə

mm



ədov  satınalma  prosedurlarının  tə

tbiq 


dair

ə

si,  t



ə

l

ə



b  olunan  s

ə

n



ə

dl

əşmə,  prosedurların  və



 

metodların  izahı,  tə

klifl

ər  sorğusunun  duzgün  tə



tbiqi, 

kotirovka 

v

ə

 



açıq 

tenderlərin 

xüsusiyyə

tl

ə



ri 

mövzusunda  prezentasiya  ilə

 

çıxış  edib.  İmzalanmış 



Qrant  Sazişinə

 

ə



sas

ə

n  layih



ə

l

ər  çərçivə



sind

ə

  olan 



bütün 

aliyy



ə

v



ə

 

ə



m

əliyyatlar 

dövlə

tin 


qanunvericiliyin

ə

  v



ə

  Qlobal  Fondun  t

ə

l

ə



bl

ə

rin



ə

 

ə



s

ə

san  h



əyata  keçirilmə

lidir.  G

ə

l

ə



c

ə

kd



ə

 

satınalmalar 



prosesi  zamanı  yaranan  problemlərin,  boşluqların  və

 

gecikm



ə

l

ərin  aradan  qaldırılması  üçün  qanun  və



 

prosedurlarla daha yaxından tanış olmağın və

 onlara 

riay


ə

t  etm


ə

yin  n


ə

  d


ə

r

ə



c

ə

d



ə

 

vacib  olduğu  tə



lim 

iştirakçılarının nə

z

ə

rin



ə

 

çatdırılıb. 



 

N

ə



z

ə

riniz



ə

 

çatdıraq  ki,  İİV  layihəsinin  ikinci  fazası 



t

ə

sdiq  olunduqdan  sonra  layih



ə

  sub-resipiyentl

ə

ri 


üçün  ə

lav


ə

 

olaraq  dekabr  ayında  belə



  bir  t

ə

limin 



keçirilməsi planlaşdırılır. 

 

 



QİÇS Proqramının Regional bölmə



l



ə



rinin tibb 



işçiləri üçün təlimin keçirilmə



si 



 

10-11  Sentyabr  2012-ci  il  tarixind

ə

 

Bakı  şə



h

ə

rinin 



“Irşad”  otelində

   


Qlobal  Fondun  İİV  Proqramı 

çərçivə


sind

ə

 



Respublika  QİÇS

-l

ə



 

Mübarizə


  M

ə

rk



ə

zi 


t

ə

r



ə

find


ən 

“Milli 


QİÇS 

proqramının 

reg

ional 


bölmə

l

ə



rinin 

hey


əti 

üçün 


idarə

etm


ə

klinika, 



laboratoriya”  mövzusunda  regionlarda  Anti

-retrovirus 

terapiyasının  (ART)  və

   


İİV  infeksiyası  üzrə

 

könüllü 



m

ə

sl



ə

h

ə



t  v

ə

 



müayinənin  aparılması üzrə

 

tibb işçilə



ri 

üçün iki günlük təlim keçirilmişdir. 

 

T

ə



lim 

zamanı  İİV/QİÇS  haqqında  məlumat,  dünyada 

v

ə

 Az



ərbaycanda İİV

-

infeksiyası ilə



 

bağlı epidemiolojı 

v

ə

ziyy



ət,  İİV

-

infeksiyası  ilə



 

mübarizə


  siyas

ə

ti  v



ə

 

t



ə

dbirl


əri,  İİV

-l

ə



 

bağlı  profilaktika,  müalicə,  qayğı  və

 

d

ə



st

ə

yin 



universal 

t

əminatının  təşkili,  könüllü 



m

ə

sl



ə

h

ə



t  v

ə

 



müayinənin  (KMM)  keçirilmə

 

qaydaları  



izah olunmuşdur.

 

Mühazirə



l

ə

r  t



əqdimatlar  şə

klind


ə

 

iştirakçılara  tə



qdim 

olunmuşdur.  Bütün  iştirakçılar  tə

limin 

ə

vv



ə

lind


ə

 

anonim  sorğu  anketini  və



  sonunda  is

ə

  t



ə

limin 


qiym

ə

tl



ə

ndirm


ə

 

formasını  dolduraraq  tə



lim

ə

 



ö

münasibətini  bildirmişdir.  Məlumat  ücün  bildirə



k  ki, 

hal-


hazırda 

Antiretrovirus

-

terapiya 



bölmə

l

ə



ri 

regionda  -  G



ə

nc

ə,  Şirvan,  Quba,  Şə



ki,  L

ə

nkaran  v



ə

 

Naxçıvanda  fə



aliyy

ət  göstə

rir,  KMM  m

ə

nt



ə

q

ə



l

ə

rinin 



sayı  isə

  28-


ə

 

çatdırılıb.  2015



-ci  il

ə

  kimi  50  KMM 



m

ə

nt



ə

q

ə



sinin f

ə

aliyy



ə

t

ə



 

başlaması  planlaşdırılır. 

 

 



Qlobal Fondun Baş İnspektorunun Ofisinin (OİG)



 



nümayə



nd



ə



l



ə



rinin beyn



ə



lxalq t



əşkilatların 



nümayə



nd



ə



l



ə



ri il



ə



 



görüşü



 



 

oktyabr 



2012-ci 

il 


tarixind

ə

 



OİG 

nümayə


nd

ə

l



ə

ri  v


ə

 

bir  sıra  beynə



lxalq  t

əşkilatların 

iştirakı ilə

 

ÖƏK



-

in görüşü keçirilmişdir. OİG qrupunun 

r

ə

hb



ə

ri Devid Addison Az

ə

rbaycana s



ə

f

ə



rin m

ə

qs



ə

di, 


diaqnostik baxışın ə

hat


ə

 dair


ə

si v


ə

 v

ə



zif

ə

l



ə

ri, audit v

ə

 

diaqnostik  baxış  arasındakı  fə



rq,  s

ə

f



ərin  müddə

ti  v


ə

 

diaqnostik  baxışa  aid  digə



r  m

ə

s



ə

l

ə



l

ə

r  bar



ə

d

ə



 

ətraflı 


m

əlumat  vermişdir.  Onun  sözlə

rin

ə

 



görə

,  s


ə

f

ə



rin 

m

ə



qs

ə

dl



ə

rind


ən biri, Qlobal Fondun proqramları üçün 

ə

sas  riskl



əri  aşkar  etmə

kd

ə



n  v

ə

  riskl



ərin  azaldılması 

üçün  tövsiyə

l

ə

r  verm



ə

kd

ə



n  ibar

ətdir.  O,  Əsas

-

Resipiyentl



ə

rin, 


Sub-Resipiyentl

ə

rin, 



partnyor 

t

əşkilatların 



aliyy


ə

tl

ə



rini 

v

ə



 

onların 


Ölkə

 

Ə



laq

ə

l



ə

ndirm


ə

 

Komissiyası  (ÖƏK)  və



  Lokal  Fond 

Agenti  (LFA)  il

ə

 

qarşılıqlı  ə



laq

ə

l



ə

rini 


ə

hat


ə

  ed


ə

c

ə



k. 

OİG

-

in  ölkə



d

ə

ki  qrupu  qrup  r



ə

hb

ə



rind

ə

n,  s



ə

hiyy


ə

satınalma  və



  t

əhcizatın  idarə

edilm

ə

si  v



ə

  maliyy


ə

 

menecmenti  üz



r

ə

  ekspertl



ə

rd

ə



n  ibar

ə

tdir.  S



ə

hiyy


ə

 

üzrə



 

ekspert Mamuka Djibuti bütün üç proqram üçün 

maliyy

ə

 



davamlılığı  və

  g


ə

l

ə



c

ə

kd



ə

  Qlobal  Fondun 

proqramlarından  kənar  atılacaq  növbəti  addımlar 

haqqında  danışmağı  təklif  etmişdir.  Cə

nab  Djibuti 

qeyd 


etdi 

ki, 


bu 

daha 


çox

 

prosesin 



qiym

ə

tl



ə

ndirilm


ə

sidir;  bu,  n

ə

tic


ə

  v


ə

  ya  t


ə

sirin 


qiym

ə

tl



ə

ndirilm


əsi  deyil.  UNAİDS

-

in  ölkə



 

üzrə


 

nümayə


nd

ə

si  C



ə

mil


ə

  C


ə

rrahova  bu  diaqnostik 

baxışın  metodologiyası  və

 

ya  tövsiyə



l

ə

ri  bar



ə

d

ə



  sual 

verdi.  C

ə

mil


ə

  C


ə

rrahova,  BMT-

nin  İİV  sahə

sind


ə

ki 


bütün  sə

yl

ə



rini 

ə

laq



ə

l

ə



ndir

ən  UNAİDS

-in  prioritetl

ə

ri, 



sosial  müdafiə

  v


ə

 

sosial  iş  üzrə



  v

ə

ziyy



ə

t  bar


ə

d

ə



  d

ə

 



görüş  iştirakçılarına  məlumat  vermişdir.  O,  sosial 

sah


ə

d

ə



 

çalışan  insanların  şə

b

ə

k



əsinin  olmadığını  

vurğulayıb.  Daha  sonra  ÜST

-

ün  yoluxucu  xə



st

ə

likl



ə

üzrə



 

milli  proqram  mütə

x

əssisi  Elxan  Qasımov 



malyariyanın maliyyə

 

davamlılığı mə



s

ə

l



ə

l

əri haqqında 



görüş  iştirakçılarına

  m


əlumat  verib.  O  xüsusi  olaraq 

vurğulayıb  ki,  Malyariya  ilə

 

mübarizə


 

üzrə


  milli 

strategiya  mövcuddur  (2008

-2013)  v

ə

 



ÜST  Qlobal 

Fondla  bu  sah

ə

d

ə



 

uğurlu  ə

m

əkdaşlıq  edir.  Onun 



sözlə

rin


ə

 

görə



,  g

ə

l



ə

c

ə



kd

ə

  maliyy



ə

 

davamlılığına  dair 



heç  bir  problem  olmayacaq,  çü

nki  malyariya 

proqramının 

70

-90%-i 



Az

ərbaycan 

hökumə

ti 


t

ə

r



ə

find


ə

n  maliyy

ə

l

əşdirilir.



 

ÖƏK


-in  s

ədr  müavini 

Soltan 

M

ə



mm

ə

dov 



Az

ərbaycanda 

İİV/QİÇS

-l

ə



 

mübarizə


 sah

ə

sind



ə

 

çalışan QHT



-l

ərın zə


if t

ə

r



ə

fl

ə



ri il

ə

 



bağlı  fikirlərini  bildirib.  Görüş  zamanı  iştirakçılar 

v

ə



r

əm  proqramları  üzrə

 

mühüm  mə



s

ə

l



ə

l

ə



ri  v

ə

  ikinci 



sıra

 

v



ə

r

ə



ə

leyhin



ə

 

d



ərmanların 

maliyy


ə

l

əşdirilmə



sind

əki  boşluqları,  habelə

  v

ə

r



ə

proqramı  üzrə



  diaqnostik  m

ə

s



ə

l

ə



l

ə

ri,  yerli  QHT-l



ə

üçün bacarıqların inkişaf etdirilmə



si, t

ə

liml



ə

r

ə



 

ayrılmış 

büdcəni müzakirə

 edib. M


əlumat üçün bildirə

k ki, OIG 

qrupu  Qlobal  Fondun  LƏB  nümayə

nd

ə



l

ə

ri  il



ə

  birlikd

ə

 

İİV  regional  laboratoriyalarının,  KMM  mə



nt

ə

q



ə

l

ə



rinin, 

v

ə



r

ə

m  dispanserl



ə

rinin,  regional  GEM  m

ə

rk

ə



zl

ə

rinin 



v

ə

  z



ə

r

ərin  azaldılması  layihə



l

ə

rini  t



ə

tbiq  ed


ə

n  QHT-


l

ərın  fə


aliyy

ə

tini  n



ə

z

ə



rd

ən  keçirmə

k  m

ə

qs



ə

di  il


ə

 

Az



ərbaycanın  müxtəlif  regionlarına  sə

f

ə



r  edibl

ə

r. 



Missiyalarının  sonunda  Sə

hiyy


ə

  Nazirliyind

ə

 

İİV, 



v

ə

r



ə

v



ə

 

malyariya  üzrə



 

Milli  Proqramların 

koordinatorları,  QF  proqramlarının  heyə

ti  il


ə

 

görüşlə



keçirilə


c

ə

k v



ə

 ilkin t


ə

hlill


ər aparılacaq. Sə

f

ə



rin yekunu 

olaraq  onlar  Əsas  resipiyentlə

r,  sub-resipiyentl

ə

r, 



habel

ə

  beyn



ə

lxalq  t


əşkilatlar  üçün  tövsiyə

l

ər  işlə



yib 

hazırlayacaqlar.

 

 



Qlobal Fondun İİV layihəsi çərçivə



sind



ə



 z



ə



r



ə



rin 



azaldılması layihə



sl



ə



ri t



ə



tbiq ed



ə



n QHT 



beyn



ə



l



xalq qrant müsabiqə



sinin qalibi oldu 



   

9-11  Oktyabr  2012-ci  il  tarixind

ə

 

Bakıda  “Old  Gates” 



mehmanxanasında    İİV/QİÇS

-

ə



 

qarşı  Ukrayna 

Beyn

əlxalq  Alyansı,  Şə



rqi  Avropa  v

ə

  M



ə

rk

ə



zi  Asiya 

Regional  D

ə

st

ə



k  M

ə

rk



ə

zi  v


ə

 

“Gender  və



  T

ə

r



əqqi” 

Maarifl


ə

ndirm


ə

 

İB 



t

əşə


bb

üsü  və


  t

əşkilаtçığı  ilə

 

üç 


günlük tə

dbir t


əşkil edilib. Tədbirin keçirilmə

sinin 


ə

sas 


m

ə

qs



ədi  “

Gender  v

ə

  T


ə

r

əqqi”  Maariflə



ndirm

ə

 



İB

-i 


t

ə

r



ə

find


ə

2012-2014-



cü  illə

rd

ə



 

“Azə


rbaycanda 

ə

halinin h



əssas qrupları (İNİ, Sİ, KCK) arasında İİV

-in 


profilaktikası  üzrə

 

strategiyaların  tə



tbiqinin  daha 

effektiv  güclə

ndirilm

əsi”  adlı  layihə



nin 

h

ə



yata 

keçirilmə

sinin 

n

ə



tic

ə

l



ə

rinin 


qiym

ə

tl



ə

ndirilm


ə

sidir. 


Yanvar    ayının  2012

-ci  il  tarixind

ə

n  t


ə

tbiq  edil

ə



layih



ə

nin  n


ə

tic


ə

l

ə



rini, 

ə

sas  m



ə

qs

ə



d  v

ə

  v



ə

zif


ə

l

ə



ri 

bar


ə

d

ə



  m

ə

lumat  verildi  v



ə

  h


əssas  qruplar  arasında 

aparılan  tədqiqatın  nə

tic

ə

l



ərini  işıqlandıraraq  tə

dbir 


iştirakçıları  arasında  ətraflı  müzakirə

l

ər  aparıldı. 



M

əlumat  üçün  bildirə

k  ki,  h

ə

min  layih



ə

  Avropa 

İttifaqının  “Şərq  ölkə

l

ə



rind

ə

 



əhalinin  rsik  qrupları 

arasında


 

İİV/QİÇS


-in p

rofilaktikası

 

üzrə


 

strategiyaların genişlə

ndirilm

əsi” layihəsi çərçivə



sind

ə

 



Az

ərbaycan,  Ukrayna,  Gürcustan,  Rusiya,  Moldova, 

Belarusda  t

ə

tbiq  edilir.  Az



ə

rbaycanda    bu  f

ə

aliyy


ə

“Gender  və



  T

ə

r



əqqi”  Maariflə

ndirm


ə

 

İB



-i  t

ə

r



ə

find


ə

h



əyata  keçirilir.  Layihə

nin 


ə

sas 


m

ə

qs



ədi  İİV 

infeksiyasına  həssas  olan  icmaların  fə

aliyy

ə

tini  milli 



v

ə

  beyn



ə

lxalq  t


əcrübə

l

ə



r

ə

 



əsasında  toplamaq  və

 

lazımi  xidmə



tl

ər  paketini  ümumiləşdirə

r

ə

k  h



ə

ssas 


qruplar  üçün  ayrı  ayrılıqda  tə

rtib  etm

ə

k,  daha  sonra 



h

ə

min  xidm



ə

tl

ə



r  paketini  epidemiyay

a  qarşı  milli 

imkanların güclə

ndirilm


əsi üçün hökumə

t v


ə

 v

ə



t

əndaş 


c

ə

miyy



ə

ti 


t

əşkilatları 

arasında 

koordinasiyanın 

davamlılığını  artırmaq  üçün  bir  vasitə

  kimi  istifad

ə

 

etm



ə

kdir.  Bundan 

ə

lav


ə,  profilaktika,  müalicə

  v


ə

 

qayğı  işlə



rinin  t

ə

kmill



əşdirilmə

si  sah


ə

sind


ə

  psixo-


sosial  xidm

ə

tl



ə

r  v


ə

   


psixoloji    qayğı  və

  d


ə

st

ə



yin 

göstə


rilm

ə

si  xidm



ə

tl

ə



r  paketin

ə

 



ə

lav


ə

  edil


ə

c

ə



k. 

Layih


ə

  2014-


cü  ilə

  kimi  davam  ed

ə

c

ə



k.  T

ə

dbirin 



üçüncü  günündə

  t


əşkil  olunan  press

-konfransa 

İİV/QIÇS  sahə

sind


ə

 

çalışan  QHT



-l

ər,  QF  LƏB, 

UNAİDS    və

 

KİV  nümayə



nd

ə

l



əri  qatılaraq  layihə

nin 


gedişatı ilə

 

yaxından tanış oldular.



 

 

Malyariya layih



əsi çərçivə



sind



ə



 



aparılmış Bilik, 



Münasibə



t v



ə



 T



əcrübə



 (KAP)  t



ədqiqatının 



n



ə



tic



ə



l



əri açıqlandı



 



 

Az

ərbaycan  Respublikası  ilə



 

Qlobal  Fond  arasında 

bağlanmış  AZE

-704-G04-

M  Qrant  Sazişinə

 

ə



sas

ə



2008-ci  ild

ə

n  etibar



ə

n  h


əyata  keçirilə

n  bu  layih

ə

nin 


maliyy

ə

 d



ə

st

ə



yi il

ə

 



“Ictimai Də

y

ə



rl

ə

rin T



əbliği Mə

rk

ə



zi  

İctimai  Birliyi”    2012

-ci  ilin  may-

avqust  aylarında 

Respublikanın  6  ə

sas  malyariogen  rayonunda  KAP 



t

ədqiqatı  aparılıb. 

T

ədqiqat  üçün  bu  rayonlar 



malyariyaya 

görə


 

yüksə


h

əssaslığa 



malik 

olduqlarına  görə

 

seçilib.  Tədqiqatın  aparılmasında 



m

ə

qs



ə

d,  Az


ə

rbaycanda  h

əyata  keçirilə

n  v


ə

  QF 


t

ə

r



ə

find


ə

d



ə

st

ə



kl

ə

n



ən  “Davamiyyə

tli 


malyariya  

n

ə



zar

ə

ti  v



ə

  

profilaktikası uğrunda  yeni təşəbbüslər” 



layih

əsi  üzrə

    h

ə

d



ə

f  - 


ə

halinin  malyariya  x

ə

st

ə



liyi 

bar


ə

d

ə



  biliyi  v

ə

  x



ə

st

ə



liy

ə

 



münasibə

ti,  h


əmçinin, 

praktik  v

ərdişlə

rinin  ilkin  s



ə

viyy


əsinin  öyrə

nilm


ə

si  v


ə

 

ölçülmə



sidir.  Bununla  b

ə

rab



ə

r, 


ə

ld

ə



 

edilmiş  mə

lumat 

sübut  edilmiş  də



lill

ə

r



ə

 

ə



saslanaraq,  kommunikasiya 

üzrə


  strateji  istiqam

ə

tin  t



ə

yin  edilm

ə

sind


ə

 

ə



sas  rol 

oynayacaq  v

ə

 

ə



halid

ə

  malyariya  il



ə

 

mübarizə



 

t

ə



dbirl

ə

rin



ə

 

münasibə



tin  v

ə

  bu  sah



ə

d

ə



  praktik 

v

ərdişlə



rin  v

ə

 



malyariya  yoluxma  potensialının 

azaldılmsına tə

sir ed

ə

n amill



ərin öyrə

nilm


ə

sin


ə

 imkan 


yaradacaq.  

T

ədqiqatın sonunda aşağıdakı vacib nə



tic

ə

l



ə

ə



ld

ə

 



edilmişdir:

 



  T

ədqiqatın  nə

tic

ə

l



əri  bir  daha  sübut  edir  ki, 

əhali  arasında  malyariya  xə

st

ə

liyi  v



ə

  onun 


törə

dicil


ə

ri 


bar

ə

d



ə

 

bilikl



ə

rin 


s

ə

viyy



ə

si 


yüksə

kdir v


ə

 bel


ə

 

ki, sorğuda iştirak edə



nl

ə

rin 



76,8%-

malyariyanın 



yoluxucu 

st



ə

lik 


olduğunu 

 



 

onun 


müalicə

sinin 


mümkünlüyünü bilirlə

r. 


 

Malyariyanın  anofeles  ağcaqanadları  vasitə



si 

il

ə



 

insanlara  keçirildiyini  respondentlə

rin  

55,4%-


i  bilir,  lakin  iştirakçıların  40,3% 

malyariya 

x

ə

st



ə

liyinin 


yoluxdurucusunun 

bütün ağcaqanadlar olduğunu düşünürlə

r.  



 



Ümumi ə

halinin 51,5% -i fermer t

ə

s

ərrüfatında 



çalışırlar  və

 

malyariya  mövsümündə



  onlar 

tarlalarda  işlə

yirl

ə

r.  Bu  q



ə

bild


ə

n  olan 


ə

halinin 


malyariya 

il

ə



 

yoluxma 


t

əhlükə


si 

daha 


yüksə

kdir v


ə

 

buna görə



 d

ə

 bel



ə

 qrupdan olan 

ə

haliy


ə

 

xüsusi  qayğı  ilə



 

yanaşılmalıdır.  Onlar 

arasında  tarla  mövsümündə

ə



vv

ə

l  mayariya 



keçiricilə

ri  il


ə

 

mübarizə



y

ə

  aid  sanitariya 



maarifl

ə

ndirilm



ə

si,  bu  sah

ə

d

ə



 

lazımı  biliklə

rin 

verilm


ə

si v


ə

 

miçə



tk

ən paylanması labüddür.

 



 



Sorğu 

iştirakçılarının 

xmin


ə

60%-i 



malyariya  il

ə

 



mübarizəni  dövlət  strukturları  və

 

yerli  hakimiyy



ət  orqanlarının  üzə

rin


ə

  qoyurlar 

v

ə

  dig



ə

r  27,4%-i    is

ə

 

bunun  tibb  işçilə



rinin 

v

ə



zif

əsi olduğunu düşünürlər. Əhalinin çox az 

hiss

ə

si  (7,1%)  bu  f



ə

aliyy


ə

tin  bilvasit

ə

  icma 


t

ə

r



ə

find


ə

h



əyata 

keçirilməli 

olduğunu 

düşünür.  Belə

 

yanaşma  qeyri



-m

ə

qbuldur  v



ə

 

layih



ə

 

çərçivə



sind

ə

 



v

ə

 



yaxud, 

s

ə



hiyy

ə

 



strukturları 

r



ə

find


ə

h



əyata 

keçirilə


mübarizə


 

t

ə



dbirl

ərinin  planlaşdırılmasında 

n

ə

z



ə

r

ə



 

alınacaqdır.  

 



 



Ə

razid


ə

 

ağcaqanadlar 



ilə

 

mübarizə



 

aparılmasına 

mane 

olan 


b

ə



kimi 


respondentl

ə

rin  22,5  %-i  bunu  nec



ə

  etm


ə

yi 


bilm

ə

dikl



ərini  göstə

rirl


ər.  Buna  görə

  d


ə

ə



hali 

arasında və

 

icmalarla aparılan maariflə



ndirm

ə

 



işləri  zamanı  keçiricilə

r  v


ə

 

onların  malyariya 



x

ə

st



əliyinin  yayılmasında  olan    roluna  dair 

daha 


geniş mə

lumat verilm

ə

lidir. 


 

Əhali arasında maariflə



ndirm

ə

 



işinin təşkilində

 

konkret hansı maariflə



ndirm

ə

 



üsulundan daha 

çox  istifadə

  edilm

ə

si  il



ə

 

bağlı  müə



yy

ə

n  edildi 



ki,  bu  c

ə

h



ə

td

ən  televiziya  verilişlə



rind

ə



istifad

ə

 



etm

ə



daha 

m

ə



qs

ə

d



əuyğundur, 

bununla  b

ə

rab


ə

r,  dig


ər  üsullardan  da  istifadə

 

edilm



ə

lidir  v


ə

  bu  sah

ə

d

ə



 

tibb  işçilə

rinin  rolu 

güclə


ndirilm

ə

lidir. 



 

Aparılan 

dqiqat 


malyariya 

 

layih



ə

sinin 


davamlılığının tə

min edilm

əsi üçün mühüm ə

h

ə



miyy

ə



daşıyır. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Layihənin Əlaqələndirmə Bürosunun informasiya bülleteni Qlobal Fondun “Azərbaycanda İİV, Vərəm və 



Malyariya ilə mübarizə

 Proqramı çərçivəsində nəşr edilir. 



Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi,  



Layihənin Əlaqələndirmə Bürosu 

Bakı ş., AZ1005,

 

T. Əliyarbəyov küçə



si 3 

2-ci m


ə

rt

ə



b

ə

 



Tel:(+99412) 4982001 

Faks:(+99412) 4982001 

                        

erasulova@gfatm.az

www.gfatm.az



    

Müalicə və diagnostika təyin edilməsi ilə bağlı 



Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzinə müraciət 



edə bilərsiniz 

Bakı ş., AZ1022,

 

Mir-


Kasımov küçə

si 1/8 


Tel:(+99412) 5100869 

Faks:(+99412) 4947353 

office@aids.az

  

 



 



İİV



/



QİÇS



, V



ə



r



ə



m v



ə



 Malyariya 



il



ə



 



mübarizə



 



Programı



 



 
?


informaciya-o-provedennih.html

informaciya-o-rabote-11.html

informaciya-o-rabote-5.html

informaciya-o-rabote-mou.html

informaciya-o-razvitii.html